vroeger en nu

40-45

Oorlog op Sint Anneke Bron: HUIS aan HUIS, 19 & 26 april 2006 ALO vzw

Het waren de oorlogsjaren; het gebeurde dat 's nachts talrijke geallieerde vliegtuigen overtrokken richting Duitsland. Het was bangelijk. Er moest dus dekking gezocht worden onder de matrassen om het gevaar van vallende stukken metaal te mijden. Het sissende geluid van het gloeiende materiaal dat in de Schelde viel was beangstigend.

Als reactie op deze bombardementen begon de bezetter ‘rommelasperges' te plaatsen; dit waren houten palen van 3 à 4 meter hoog. Deze palen werden onderling verbonden met metalen draden om luchtlandingen te voorkomen. Het gevolg was dat de Plage werd afgesloten en enkel toegankelijk was ‘nur mit Schein' (toelatingsbewijs). De Plage was eigenlijk een afgesloten gebied.

Wie kan het weekend van 3 september 1944 vergeten? Talrijke geallieerde vliegtuigen vlogen over de Plage heen. Het maakte eerst weinig indruk vermits het de laatste tijd dagelijkse kost was geworden en er verder op wat ernstiger aan de hand was. Maar plots vernam men dat de Flandria boot niet meer kon varen en dat de voetgangerstunnel onbruikbaar was. De Plage was afgesloten en de bewoners zaten als muizen in de val. Op de rechteroever werd er geschoten. Het zweet brak uit bij de bewoners van Sint Anneke. Er moest dringend iets worden georganiseerd om verder onheil te voorkomen; gelukkig was er 

mits wat zoeken nog voldoende eten te vinden. Er was echter enige creativiteit nodig om uit de onheilzame situatie te geraken. Op SintAnneke kon men vrij en vrolijk zijn,‘a place to be happy', maar niet in die omstandigheden!

En creativiteit in noodsituaties werkt: want met enkele handige vakmensen werd in een minimum van tijd een vaartuig, dat toevallig aan de Plage lag aangemeerd, opgeknapt en zeewaardig gemaakt.Hopelijk kon de motor de enkele honderd meters wel overbruggen. Vaarwel de Plage op Linkeroever: terug naar rechteroever! Vermits het ponton aan het Steen vernield was werd er gekozen voor het Marguerie dokje aan het Loodswezen. Er was uiteraard de blijdschap dat wij terug op de Rechteroever waren beland; maar helaas: vaarwel Sint Anneke. Het was leuk geweest. Misschien komen wij terug in betere tijden.

Maar die betere tijden lieten op zich wachten. Hoewel er een toenemende drukte was vast te stellen aan de kaaien waar de schepen ‘Victory' en ‘Liberty' werden gelost, was er toch die dreiging van de V1 bommenwerpers met hun dodelijke lading. Sint Anneke werd gelukkig gespaard van die bommenwerpers; één exemplaar belandde op nauwelijks 30 meter van de Kievit 2.

Gelukkig is in mei 1945 de oorlog voorbij; dit zorgde voor heel wat drukte op SintAnneke.Om de Amerikaanse troepen te repatriëren werd in de omgeving van de Plage een militair kamp ‘Top Hat'opgericht. De ganse dag en nacht was er een grote bedrijvigheid, namelijk de aanen afvoer van G.I.'s.

In afwachting was er wel voor ontspanning gezorgd op de Plage in de talrijke cafés. Men moet er geen tekeningetje bij maken dat de toeloop van soldaten het vrouwelijk schoon aantrok… De Yankees hadden een overvloed van alles wat de burgers gedurende vier jaar hadden gemist: chocolade, marmelade,sigaretten, dekens jerrycans, noem maar op. Alles was te koop tegen geld of in natura, wat op de Plage een courante transactie was.

 

 

Pontonbrug over de Schelde

/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug-png/
/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug1-png/
/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug2-png/
/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug3-png/
/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug4-png/
/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug5-png/
/album/fotogalerij-40-45/pontonbrug6-png/

De Duitsers vonden bij de inval van Antwerpen de beide tunnels geblokkeerd. De Voertuigentunnel was gedynamiteerd door het Belgisch leger, en er stond water in. De voetgangerstunnel was versperd, maar niet onbruikbaar. Dus voor rollend materieel moesten ze een pontonbrug bouwen. De brug werd gedragen door 100PS motorboten met afgeplatte boeg, die gebruikt werden voor het trekken en duwen van pontons. Zo te zien is er gebruik gemaakt van Brückengerät B. Een groot aantal van de zogenaamde Halbpotons is bemand en voorzien van een buitenboordmotor. Die zullen waarschijnlijk continue hebben moetyen draaien om de brug op zijn plaats te houden. 

Ondanks de heldhaftige beschrijvingen in de Duitse propaganda, was de brug geen lang leven beschoren. De stroming en het hoogteverschil tussen eb en vloed maakten dat ze de brug terug hebben afgebroken. De foto's zijn van mei 1940.

V1 en V2 inslagen op Sint Anneke

/album/fotogalerij-40-451/v1-v2-jpg/
/album/fotogalerij-40-451/blancefloerlaan-v-jpg/

Dec. 06, (12.14 hours) - Batt. 3./485, (Site 131), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever: Borgerweertpolder: Beatrijslaan, Antwerp. 20 Properties suffered light damage. (*JP)

Dec. 08, (06.09 hours) - Batt. 3./836, Hachenburg, Site 605 (Gehlert), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever, Antwerp. No casualties. (*JP)

Oct. 29, (15.05 hours) - Batt. 1./485, Burgsteinfurt (Site 152), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever Royal Yacht Club, Antwerp. 1 Property demolished. (*JP)

Oct. 30, (13.48 hours) - Batt. 1./485, Burgsteinfurt (Site 152), V-2 rocket fired, impacted Blancefloerlaan, Linkeroever, Antwerp. 20 Properties suffered light damage.

Oct. 30, (17.06 hours) - Batt. 1./485, Burgsteinfurt (Site 152), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever, Antwerp. 1 Property demolished. (*JP)
Nov. 03, (10.07 hours) - Batt. 3./485, (Site 135), V-2 rocket fired, impacted either Linkeroever, Antwerp (8 Dead. 2 Properties demolished, 22 others seriously damaged

Nov. 09, (16.15 hours) - Batt. 1./485, (Site 152), V-2 rocket fired, impacted near Linkeroever, Antwerp. (*JP)

Nov. 10, (10.02 hours) - Batt. 1./836, (Site 601), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever, Antwerp. (*JP)

Nov. 17, (10.36 hours) - Batt. 1./836, (Site 601), V-2 rocket fired, impacted open land in Linkeroever, Antwerp. No casualties. (*JP)

Nov. 18, (11.40 hours) - Batt. SS 500, Hellendoorn, Site 400 (Eelerberg - first period), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever, Antwerp. No damage or casualties. (*JP)

Nov. 24, (10.04 hours) - Batt. 3./836, (Site 603), V-2 rocket fired, impacted either Kortvoortbaan, Schilde (20 properties damaged) or Linkeroeven, Antwerp (1 Dead, 10 properties damaged). (*JP)
Dec. 06, (12.14 hours) - Batt. 3./485, (Site 131), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever: Borgerweertpolder: Beatrijslaan, Antwerp. 20 Properties suffered light damage. (*JP)

Dec. 08, (06.09 hours) - Batt. 3./836, Hachenburg, Site 605 (Gehlert), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever, Antwerp. No casualties. (*JP)

Feb. 13, (10.50 hours) - Batt. SS Abt. 500, Dalfsen, Site 411 (Estate Mataram), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever: Borgerweertpolder, Antwerp. (*JP)

Feb. 19, (17.49 hours) - Batt. SS Abt. 500, Dalfsen, Site 411 (Estate Mataram), V-2 rocket fired, impacted Antwerpsesteenweg, Burcht. 1 Dead, 5 seriously injured. 2 Houses demolished, 75 seriously damaged. (*JP) Feb. 28, (14.26 hours) - Batt. SS Abt. 500, Dalfsen, Site 411 (Estate Mataram), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever, Antwerp (near Dry Docks). (*JP)

Mar. 02, (11.59 hours) - Batt. SS Abt. 500, Dalfsen, Site 411 (Estate Mataram), V-2 rocket fired, impacted Linkeroever: Borgerweertpolder, Antwerp. No damage or casualties. (*JP) 
 

Het Duitse leger op en rond de Schelde

/album/het-duitse-leger-op-en-rond-de-schelde/bootje-naar-vlaams-hoofd-png1/
/album/het-duitse-leger-op-en-rond-de-schelde/duit-militair-png/
/album/het-duitse-leger-op-en-rond-de-schelde/leger-transport-png/
/album/het-duitse-leger-op-en-rond-de-schelde/oversteek-png/
/album/het-duitse-leger-op-en-rond-de-schelde/transport-png/
/album/het-duitse-leger-op-en-rond-de-schelde/tstad-png/
Beschieting vanop Sint Anneke

De bevrijdingstroepen kwamen Antwerpen binnen aan de zuidkant. Op Sint Anneke zaten nog Duitse troepen die de overkant onder vuur namen, vooral dan de boerentoren, omdat daar geschut op stond.

 

Sint Anna Plage

Tijdens de oorlogsjaren maakten de Duitsers van Sint-Anneke een zogenaamd spergebied. Dat betekent dat de toegang enkel mogelijk was met een ‘intrittskarte’ voorzien van een hakenkruisstempel. Zaken als het Lunapark en Oud-Brabant verkommerden omdat er te weinig geld en materiaal beschikbaar was voor onderhoud. Ook vond er af en toe een overstroming plaats omdat de opgespoten gronden niet hoog genoeg bleken te zijn. Verder richtte een bombardement in 1942 veel schade toe: ongeveer 150 bungalows raakten beschadigd. In oktober 1944 werd Antwerpen getroffen door meer dan 600 V-bommen, waarvan er 48 Linkeroever troffen, en 3 De Plage. Veel bungalows werden vernield.
Na de oorlog kwamen veel gezinnen terug naar Sint-Anneke en nam het aantal bungalows flink toe. Mensen investeerden hun spaarcenten in zelf in elkaar geknutselde woningen. Draps was weer heer en meester op de Linkeroever.

Vlaams Hoofd

De Tweede Wereldoorlog liet van het oude Sint-Anna nagenoeg niets meer over. ‘Wat van de vroegere Rijselsebaan overeind was gebleven, werd door inslaande bommen vernietigd. Een V2-raket vernielde een volledige rij huizen. Een voltreffer waar veel doden bij vielen. Door de geweldige luchtverplaatsing waren ook veel huizen aan de Geldhofstraat onbewoonbaar. Daken werden afgerukt, deuren en ramen weggeslagen. Een paar jaar na de oorlog werd definitief een einde gemaakt aan het oude Sint-Anna. ‘De weinige mensen die er nog woonden, moesten hun huizen ontruimen en een ander onderkomen zoeken. De Geldofstraat en wat er was overgebleven van de Rijselsebaan werden eerst aangepakt. De huizen werden met de grond gelijkgemaakt en daarna onder massa’s zand bedolven. Enkel de kerk uit 1905 bleef overeind. Het gebouw waarvan de fundering ooit twee meter hoger had gelegen dan de omliggende gebouwen, bevond zich nu in een put. ‘In 1968 werd de kerk eindelijk afgebroken en werd de vrijgekomen ruimte met zand gevuld. Met de kerk verdween de laatste tastbare herinnering aan het eens zo levenslustige Sint-Anneke.